Antologia nowego dramatu białoruskiego
„Niekończący się sierpień” to artystyczne świadectwo odwagi, bólu i solidarności
Białorusinów po 2020 roku. Autorzy i autorki tych dramatów nie pozwalają zapomnieć o ranach, które wciąż kształtują współczesną Białoruś.
Antologia dokumentuje i przetwarza doświadczenia tamtego czasu, pokazując, jak język sceny staje się narzędziem pamięci i oporu. Zapisane w niej historie przywołują dni i noce masowych protestów, przemoc i bezprawie, ale też niezwykłą solidarność i odwagę zwykłych ludzi.
Motyw „niekończącego się sierpnia”, obecny m.in. w dramacie SEXTILIS (dialogi sierpnia), przypomina, że tamte wydarzenia nie zakończyły się wraz z upływem miesięcy — pozostała rana, która wciąż kształtuje społeczną i mentalną rzeczywistość.
Sześć wybranych sztuk tworzy różnorodną, intymną mozaikę: to opowieści o kobiecych marszach i łańcuchach solidarności, listach z więzień i relacjach o torturach, a także o życiu na wygnaniu, zdradzie i rozpadzie bliskich więzi — oraz o heroizmie, współczuciu i nadziei, które nie pozwalają ulec zniechęceniu. Teksty przywracają głos tym, którzy zostali uciszeni; dokumentują to, co władza próbuje wymazać z pamięci publicznej, a jednocześnie oferują artystyczny sposób przepracowania traumy.
Wybór dramatów pokazuje, jak kultura i teatr stały się jednym z najważniejszych pól
oporu. Kiedy część zespołów i twórców musiała opuścić kraj, scena teatralna stała się
symbolem nowej ery białoruskiej sztuki.
Publikacja w 2025 roku — w piątą rocznicę sierpniowych wydarzeń i w roku ważnych wyborów — ma szczególne znaczenie: to akt pamięci, świadectwo i wezwanie do międzynarodowej solidarności.
„Reżim na Białorusi systematycznie zaciera ślady wydarzeń z 2020 roku. Strach przed represjami prowadzi do skrywania wspomnień i niszczenia dowodów aktywności. W tej rzeczywistości publikacja dramatów dokumentujących tamten czas staje się nie tylko wyrazem niezgody, lecz także formą walki o prawdę i zachowanie historii”.
(dr Henryk Mazurkiewicz, „Miesiąc, który trwa. Wprowadzenie”)
„Białoruski dramat współczesny — często oparty na hybrydycznych gatunkach, łączących ironię, groteskę i dokument — stanowi formę narodowej samoobrony przed skutkami długofalowej propagandy. Poprzez performatywny gest pisania i mówienia inaczej autorzy i autorki dramatów przywracają podmiotowość oraz duchowy wymiar jednostkom pozbawionym głosu”.
(dr hab. Irina Lappo, „Scena jako wehikuł pamięci”)
Wydawca: Agencja Dramatu i Teatru ADiT
Koncepcja, wybór tekstów i redakcja: dr hab. Irina Lappo, dr Henryk Mazurkiewicz
Redakcja: Marta Orczykowska
Projekt okładki: Maja Zagórska
Informacja o dofinansowaniu
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Działania promocyjne i wydarzenia
Wokół premiery książki zrealizowano szereg działań promocyjnych i edukacyjnych, mających na celu upowszechnienie współczesnego dramatu białoruskiego w Polsce oraz wzmocnienie głosu białoruskich twórców.
Wydarzenia i prezentacje
3 października – Prezentacja książki podczas XX Polsko-Białoruskiego Naukowo-Praktycznego Okrągłego Stołu pt. Kształtowanie społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi a polskie doświadczenia transformacji w Uniwersytecie Wrocławskim
9 października – Rozmowa o książce w programie „Wieczór z Kulturą” Radio Wrocław Kultura https://www.radiowroclaw.pl/articles/view/154917/JESTEM-Festiwal-Niezaleznej-Kultury-Bialoruskiej-we-Wroclawiu-RWK
15 października – Dramaty przełomu. Spotkanie wokół książki „Niekończący się sierpień” w ramach XIII Festiwalu Niezależnej Kultury Białoruskiej we Wrocławiu
https://www.facebook.com/share/r/1CKRhZNohQ
17 października – Publikacja z materiałem audialnym o książce na stronie internetowej Białoruskiego Radia Racyja
21 października – Publikacja z informacją o książce na portalu E-teatr.pl
https://e-teatr.pl/warszawa-nowe-glosy-z-bialorusi-antologia-niekonczacy-sie-sierpien-od-adit-62783
21 października – Publikacja z informacją o książce na portalu Teatrdlawszystkich.pl
29 października – Dramaty przełomu. Spotkanie wokół książki „Niekończący się sierpień” w ramach obchodów Nocy Rozstrzelanych Poetów. Lublin.
https://www.facebook.com/events/1466758257962188
5 listopada – Publikacja z informacją o książce na portalu Dlastudenta.pl
6 listopada – Dramaty przełomu. Spotkanie wokół książki „Niekończący się sierpień” w Warszawie w Centrum Białoruskiej Solidarności.
6 grudnia – Uczestniczenie we Wrocławskich Targach Dobrych Książek w ramach stoiska Wydawnictwa ADiT.
https://www.facebook.com/photo/?fbid=2266051463881019&set=a.108474996305354
Patronaty medialne
Patronami medialnymi wydania i działań promocyjnych są m.in. Kolegium Europy Wschodniej, Teatralny.pl oraz Festiwal Niezależnej Kultury Białoruskiej.
